شكوفايى وى از هيچ كمكى دريغ نكند 27 . تا آنجا كه « در عقب حرمش » 28 منزلى براى وى مرتّب كرده بود تا او در نهايت سلامت و امنيّت باشد . همچنين او نزد مولانا شمس الدّين لاهيجانى ، از عالمان شيعه ، تلمّذ كرد و از مكتب وى مقدّمات عربى و اصول مذهب تشيّع ، را فراگرفت . علاقهء اسماعيل به استاد آنقدر بود كه وى را پس از سلطنت ، وزير خود كرد . از جمله عوامل مهمّ تعصّب اسماعيل به تشيّع ، تأثيرى بود كه مولانا شمس الدّين لاهيجانى در شاگردش ايجاد كرده بود . علاوه‌بر اين ، محيط شيعى لاهيجان و اعتقاد كاركيا ميرزا على به اين مذهب و مريدان و سران صفوى 29 كه همراه وى بودند ، تأثير بسزايى در اسماعيل و تعصّب وى به شيعه داشتند 30 . اسماعيل در لاهيجان ، علاوه‌بر فراگيرى ، تقويت و تحكيم مبانى اعتقادى ، فنون رزم و جنگ را براى فرماندهى و پادشاهى آموخت و به تصريح صاحب جهانگشاى خاقان 31 « پيوسته نقش جهانگيرى و خيال كشورگشايى در لوح خاطر مبارك مىنگاشت » . ب ) آغاز حركت از لاهيجان اسماعيل كه در بين مريدان خود « مرشد كامل » و « پادشاه » 32 خوانده مىشد ، تصميم گرفت تا از لاهيجان حركت خود را ، براى قيامى كه در سر مىپروراند ، آغاز كند . قاسمى نيز در ابياتى به كمربستگى مريدان به اسماعيل و اينكه وى « فرّ شاهنشاهى » دارد ، چنين اشاره كرده است : مريدان اجداد او سربه‌سر * ببستند در خدمت او كمر جبينش كه آيينهء بخت بود * درو فرّ شاهنشهى مىنمود ( 912 - 913 ) خروج او از لاهيجان ظاهرا در 905 ق بوده است كه البتّه برخى منابع تاريخ‌هايى ديگر نيز آورده‌اند 33 . اسماعيل در اين زمان حدود سيزده سال سن داشت . از دلايلى كه مىتوان خروج اسماعيل را در آن سنّ تقريبا كم پذيرفت ، كشمكش‌ها و سستىهايى بود كه خاندان قدرتمند آق قوينلو دچار آن شده بود و به همين سبب مهم ، سران صوفيانى كه همراه اسماعيل در لاهيجان بودند « با توجّه به چند پاره شدن خاندان آق قوينلو ، كشته شدن شاهزادگان و سرداران آن ، زمان را براى قيام اسماعيل و خروج از لاهيجان مناسب دانستند 34 . اسماعيل پيش از حركت با كاركيا ميرزا على مشورت كرد و از وى كمك